Endoskopi, sindirim sistemi organlarının iç yapısını incelemek için kullanılan tanısal bir yöntemdir. Gastroenteroloji bölümü ya da genel cerrahi tarafından gerçekleştirilen bu işlemde, ucunda kamera bulunan ince ve esnek bir tüp yardımıyla yemek borusu, mide ve onikiparmak bağırsağı ayrıntılı şekilde görüntülenir.

Endoskopi sayesinde mide, yemek borusu ve bağırsaklardaki anormallikler, ülserler veya kanser belirtileri erken evrede tespit edilebilir. Ayrıca işlem sırasında gerekli görülürse biyopsi yani parça alma da yapılabilir.

Endoskopi Çeşitleri Nelerdir?

Endoskopi, uygulama bölgesine göre farklı türlere ayrılır. En yaygın olanı gastroskopi olarak bilinen mide endoskopisidir. Bunun dışında kalın bağırsağın incelendiği kolonoskopi, ince bağırsağın değerlendirildiği enteroskopi, akciğer bronşlarının incelendiği bronkoskopi ve idrar yollarını incelemek için yapılan sistoskopi türleri de vardır.

 

Özellikle gastrit, ülser ve reflü şikâyetlerinde mide endoskopisi tanı koymak için sıkça tercih edilir.

Endoskopi Hangi Durumlarda Yapılır?

Endoskopi; mide yanması, karın ağrısı, mide bulantısı, yutma güçlüğü, dışkıda kan görülmesi, açıklanamayan kilo kaybı gibi durumlarda yapılır

Anormal kanama
Uzun süre geçmeyen ishal ya da kabızlık
Enfeksiyonlar
Pankreatit
Safra kesesi taşları
Tümörler
Sindirim sistemi rahatsızlıkları

Ayrıca gastrit, mide kanaması, ülser veya polip şüphesinde de endoskopi önerilir. Bu sayede hastalığın nedeni kesin olarak belirlenir ve uygun tedavi planlanır.
 

Endoskopi Kimlere Uygulanmaz?

Endoskopi; kalp yetmezliği, ciddi akciğer rahatsızlıkları, ileri düzey pıhtılaşma bozuklukları veya şiddetli solunum yetmezliği olan kişilere uygulanmayabilir.
 
Ayrıca hamileliğin ileri dönemlerinde veya hastanın genel sağlık durumu anesteziye uygun değilse endoskopi yapılmaz.

Endoskopi Nasıl Yapılır?

Endoskopi işlemi, sindirim sisteminin iç yüzeyini detaylı şekilde incelemek amacıyla yapılan tanısal bir uygulamadır. Genellikle gastroenteroloji uzmanları, genel cerrahlar ya da gastro cerrahlar tarafından yapılan işlemde, ucunda ışık ve kamera bulunan ince bir tüp olan endoskop kullanılır. Bu cihaz, ağızdan yemek borusuna ve mideye doğru ilerletilerek görüntüler monitöre yansıtılır. Endoskopi, kişiye göre değişmekle birlikte genellikle 10 ila 30 dakika arasında sürer.

 

Endoskopi öncesinde hastaya öğürme refleksini azaltmak ve rahatlamasını sağlamak amacıyla sakinleştirici ve hafif anestezi uygulanır. Hasta, genellikle dizlerini karnına doğru çekerek yan yatar pozisyonda olur. Boğaz bölgesine anestezik sprey sıkılır ve ağzın açık kalması için plastik bir ağız koruyucu kullanılır.

 

Endoskop ağızdan yavaşça ilerletilirken hastadan yutkunması istenir. Bu sırada boğazda hafif bir baskı hissi oluşabilir, ancak işlem genellikle ağrısız gerçekleşir. Endoskop mideye ulaştığında, organların iç yüzeyi canlı olarak ekrana yansır. Gerekli görüldüğünde endoskopi parça alma (biyopsi) işlemi de yapılabilir. Bu parça, laboratuvar ortamında incelenerek kesin tanı konur.

 

Bazı durumlarda sindirim sisteminin daha net görüntülenebilmesi için endoskop aracılığıyla mideye hafif hava basıncı verilebilir. Bu, cihazın rahat hareket etmesini ve organ kıvrımlarının açılmasını sağlar. İşlem tamamlandığında endoskop dikkatlice geri çekilir.

 

Endoskopi sonrası genellikle kısa süreli boğazda yanma veya şişkinlik hissi olabilir, ancak bu etkiler birkaç saat içinde kendiliğinden geçer.

Endoskopi Yapılmadan Önce Dikkat Edilmesi Gerekenler

Endoskopi öncesi en az 6 ila 8 saat boyunca yemek yenmemesi ve sıvı alınmaması gerekir. İşlem günü rahat kıyafetler giyilmesi, takı ve aksesuarların çıkarılması önerilir. Kullanılan ilaçlar hakkında mutlaka doktora bilgi verilmelidir. Ayrıca endoskopi sonrası genellikle birkaç saat dinlenmek yeterlidir. Boğazda hafif yanma, gaz veya şişkinlik kısa sürede geçer.

Sık Sorulan Sorular

Endoskopi sonucu ne zaman çıkar?

Endoskopi işlemi sonrasında eğer yalnızca görüntüleme yapılmışsa sonuçlar aynı gün içinde alınabilir. Ancak biyopsi (parça alma) yapılmışsa laboratuvar incelemesi gerektiği için sonuçların çıkması 3 ila 7 gün sürebilir. Sonuçlar genellikle gastroenteroloji doktoru, genel cerrah ya da gastro cerrahlar tarafından değerlendirilir.

Endoskopi hangi doktor yapar?

Endoskopi, sindirim sistemi hastalıklarıyla ilgilenen gastroenteroloji uzmanı, genel cerrah ya da gastro cerrahlar tarafından yapılır. Bazı özel durumlarda, ilgili bölgeye göre kulak burun boğaz veya göğüs hastalıkları uzmanları da endoskopi uygulayabilir.

Endoskopi ne için yapılır?

Endoskopi; mide yanması, bulantı, yutma güçlüğü, mide ağrısı, kanama, gastrit, reflü, ülser ve polip gibi sindirim sistemi sorunlarının nedenini belirlemek için yapılır. Ayrıca kanser taramalarında ve tedavi amaçlı (örneğin polip alma, kanama durdurma) da kullanılabilir.

Endoskopi zararlı mı?

Endoskopi, deneyimli uzmanlar tarafından yapıldığında zararlı bir işlem değildir. Komplikasyon riski oldukça düşüktür. Sadece işlem sonrası hafif boğaz ağrısı, gaz veya şişkinlik hissi yaşanabilir, bu etkiler birkaç saat içinde kendiliğinden geçer.