Fizik tedavi ve rehabilitasyon doktorları, kifozu omurganın özellikle sırt (torakal) bölgesinde öne doğru normalden fazla eğrilik oluşması durumu olarak tanımlar. Halk arasında kamburluk olarak da bilinen kifoz, omurganın üst kısmının normalden daha fazla dışa doğru görünmesine neden olan bir omurga eğriliğidir. Özellikle torasik bölgenin, yani boyun ile kaburgalar arasındaki omurga kısmının öne doğru bükülmesi sonucu ortaya çıkar ve bu durum kambur bir görünüm oluşmasına yol açar.

 

Kısaca omurganın yan profilden bakıldığında olması gerekenden daha fazla kavis yapmasıdır. Bu durum artmış kifoz, hiperkifoz, dorsal kifoz ve torakal kifoz gibi farklı adlarla da ifade edilir. Kambur duruş, uzun süre masa başında çalışmak, teknolojik cihazlara eğilerek bakmak ve yanlış oturma alışkanlıkları nedeniyle giderek yaygınlaşmaktadır.

 

Kifoz ilerlediğinde sadece duruş bozukluğu ile sınırlı kalmaz; vücut dengesini bozarak ayakta durmayı zorlaştırabilir, kas sertliği, sırt ağrısı, boyun ağrısı, omuz düşüklüğü ve hareket kısıtlılığı gibi sorunlara yol açabilir. Bu nedenle kifoz omurga sağlığını doğrudan etkileyen önemli bir duruş bozukluğudur ve erken dönemde fark edilmesi büyük önem taşır.

Kifoz (Kamburluk) Türleri Nelerdir?

Normal bir omurgada, 1. ve 12. omurlar arasında yer alan sırt bölgesinde 15° ile 45° arasında hafif bir kifoz açısı bulunması doğaldır. Ancak bu açının 45°’nin üzerine çıkması durumunda hiperkifoz olarak adlandırılan patolojik bir durum ortaya çıkar. Kifoz türleri, oluşum nedenine ve yapısına göre temel olarak postural kifoz, yapısal kifoz ve travmatik kifoz olmak üzere üç ana grupta incelenir.
 
Kifoz omurgadaki eğriliğin nedenine, derecesine ve yerleşim yerine göre şu şekilde sınıflandırılır;

Postural Kifoz (Duruş Bozukluğuna Bağlı Kamburluk)

Postural kifoz, çocukluk ve ergenlik döneminde en sık görülen kamburluk kifoz türüdür. Ailelerin çocuklarında fark ettiği kambur duruşun en yaygın nedeni postür bozukluğu ve fiziksel kondisyon yetersizliğidir. Günümüzde çocukların ve gençlerin uzun süre masa başında oturması, bilgisayar, tablet ve telefon kullanımı, kambur duruşun artmasına yol açmaktadır.

 
Ağır okul çantası taşımanın kifoz oluşumuna doğrudan neden olduğuna dair net bir kanıt bulunmamaktadır. Ancak uzun süre ağır yük taşımak, omurga üzerine binen baskıyı artırarak bel ve sırt ağrısına, ilerleyen yaşlarda ise bel fıtığı gibi sorunlara zemin hazırlayabilir. Bu nedenle doğru çanta kullanımı ve düzenli postür egzersizleri büyük önem taşır.
 
Postural kifoz genellikle postür hareketleri, duruş eğitimi ve kambur düzeltme hareketleri ile başarılı şekilde tedavi edilebilir.

Travmatik Kifoz

Travmatik kifoz, omurgaya alınan darbeler veya kazalar sonrası gelişen kambur omurga deformitesidir. En sık torakolomber ve lomber bölgelerde ortaya çıkar. Özellikle omurga kırıkları sonrasında gelişebilir.
 
Bu tür kifoz, kuadripleji veya parapleji gibi ciddi nörolojik sorunları bulunan hastalarda daha sık görülür. Travmatik kifozda ağrı, hareket kısıtlılığı ve postür bozukluğu belirgindir. Tedavi süreci, hasarın derecesine bağlı olarak konservatif yöntemlerden kifoz ameliyatına kadar uzanabilir.

Yapısal Kifoz (Scheuermann Kifozu)

Yapısal kifoz, en sık görülen yapısal deformite olup Scheuermann kifozu olarak adlandırılır. Ayakta çekilen omurga grafilerinde 55°’nin üzerinde ölçülen kifoz açıları ile karakterizedir. Bu durum, omurların ön bölümlerinin arka bölümlerine göre daha yavaş büyümesi sonucu gelişir ve sert (yapısal) kifoz olarak tanımlanır.
 
Genellikle erkeklerde 12–15 yaş, kızlarda ise birkaç yıl daha erken dönemde ortaya çıkar. Hızlı büyüme dönemlerinde belirginleşir. Öne doğru eğilme sırasında keskin ve anormal açılanma net şekilde fark edilir. Bu tabloya bazen hafif skolyoz da eşlik edebilir.

Belirtiler arasında:

 

Sırt ve bel ağrısı

Omuz düşüklüğü

Hareket kısıtlılığı

Uzun süre sırtüstü yatamama

Günlük aktivitelerde zorlanma yer alır. Eğriliğin tepe noktasının orta-alt sırt bölgesinde olması, ağrı ve fonksiyon kaybı riskini artırır.

Kifoz (Kamburluk) Belirtileri Nelerdir?

Kifoz belirtileri, omurga eğriliğinin nedenine, derecesine ve ilerleme hızına bağlı olarak farklılık gösterebilir. Kifoz başlangıcı döneminde şikâyetler hafif seyrederken ilerleyen evrelerde belirtiler belirgin hale gelir. En tipik bulgu, sırt bölgesinde belirginleşen kambur omurga görünümüdür. Buna sıklıkla omuz düşüklüğü, duruş bozukluğu ve sırtın üst bölümünde yuvarlaklaşma eşlik eder.
 
Kifoz (kamburluk) hastalığında görülen yaygın belirtiler şunlardır:
 
Sırtın üst bölümünde yuvarlaklaşma
Kambur duruş ve omuzların öne doğru düşmesi
Omuz düşüklüğü
Başın gövdeye göre önde durması
Boyun, sırt ve bel ağrısı
Omurga sertliği ve hareket kısıtlılığı
Öne eğilme sırasında sırtın üst kısmının belirginleşmesi
Kaslarda gerginlik
Bel çukurluğunda artış veya azalma
Dik durmakta zorlanma
Boy uzunluğunun omurga eğriliğine bağlı olarak kısalmış gibi görünmesi
 
İleri düzey dorsal kifoz ve torakal kifoz olgularında, göğüs kafesinin daralmasına bağlı olarak nefes alma kapasitesi azalabilir ve bu durum günlük yaşamı olumsuz etkileyebilir.

Bebekler ve Çocuklarda Kifoz Belirtileri Nelerdir?

Omurga hastalıkları arasında yer alan kifoz, nadir de olsa anne karnındaki gelişim sırasında ortaya çıkabilir. Gebeliğin ilk 6–8 haftasında, bir veya daha fazla omurun ön kısmında oluşan gelişim kusurları sonucunda konjenital (doğuştan) kifoz meydana gelebilir. Bu durum, omurganın büyümesiyle birlikte keskin bir açı oluşturmasına neden olur ve doğumdan itibaren kambur omurga görünümü ortaya çıkar. Doğumsal kifoz genellikle ailesel geçiş göstermez ve nedeni tam olarak bilinmemektedir.
 
Bebeklerde ve çocuklarda kifoz belirtileri şunlardır:
 
Sırtta belirgin yuvarlaklaşma
Öne eğilme sırasında kamburluğun artması
Orantısız gövde yapısı
Omuz, kol ve bacaklar arasında asimetri
Denge kaybı
Kol ve bacaklarda şekil bozukluğu
Postür bozukluğu
 
Konjenital kifoz, nadir görülmesine rağmen ciddi sonuçlara yol açabilen bir durumdur. Tedavi edilmediğinde ilerleyici ve kalıcı omurga deformitelerine neden olabilir. Erken teşhis, hastalığın ilerlemesini büyük ölçüde önler. Gerekli durumlarda, bebek 1 yaşını doldurduktan sonra kifoz ameliyatı ile omurga eğriliği kontrol altına alınabilir. İlerleyici deformiteleri önlemenin en etkili yolu, erken dönemde yapılan spinal füzyon cerrahisidir.

Kifoz (Kamburluk) Neden Olur? 

Kifoz (kamburluk), omurgadaki kemiklerin yapısal bozuklukları, yanlış duruş alışkanlıkları, omurga yaralanmaları, kas zayıflığı ve yaşa bağlı değişiklikler gibi birçok faktöre bağlı olarak gelişebilir. Özellikle torakal kifoz bölgesinde yer alan omurların normal eğriliğinden daha fazla öne doğru kavislenmesiyle ortaya çıkar. Bu durum kambur duruş, omuz düşüklüğü ve estetik problemlerin yanı sıra ağrı, hareket kısıtlılığı ve solunum problemlerine de yol açabilir.
 
Kifoz nedenleri genel olarak şu şekilde sıralanabilir:

Kötü Duruş (Postural Kifoz)

Gün boyunca kambur durmak, uzun süre masa başında çalışmak, bilgisayar ve telefon gibi teknolojik cihazlara öne eğilerek bakmak, uygun olmayan sandalyelerde oturmak ve ağır çanta taşımak, postural kifoz gelişimine zemin hazırlar. Bu yanlış alışkanlıklar omurganın doğal eğriliğini bozarak kambur omurga görünümüne yol açar.

Kas Zayıflığı

Sırt, bel ve karın kaslarının zayıf olması, omurgayı destekleyemediği için kifoz başlangıcı ve ilerleyici artmış kifoz oluşumuna neden olabilir.

Omurların Anormal Gelişimi

Omurga kemiklerinin düzgün gelişmemesi durumunda yapısal kifoz ortaya çıkabilir. Bu durum özellikle dorsal kifoz ve hiperkifoz vakalarında daha belirgin görülür.

Anne Karnında Omurganın Anormal Gelişimi (Doğumsal Kifoz)

Gebeliğin erken dönemlerinde omurganın normal gelişim sürecinin bozulması sonucu iki ya da daha fazla omurun birbirine kaynaşmasıyla konjenital kifoz gelişebilir. Bu durum bebeklik çağından itibaren kambur duruş oluşturabilir.

Yaşlanma ve Osteoporoz 

Yaşlanmaya bağlı olarak kemik yoğunluğunun azalması (osteoporoz), omurga kırıklarına ve buna bağlı olarak kifoz omurga eğriliğine neden olabilir. Bu durum özellikle ileri yaşlarda kambur duruş oluşumunu hızlandırır.

Omurga Yaralanmaları ve Travmalar

Trafik kazaları, düşmeler veya spor yaralanmaları sonrası oluşan omurga kırıkları, zamanla kifoz derecelerinin artmasına yol açabilir. Travmatik kifoz, genellikle ani gelişir ve ilerleyici seyredebilir.

Genetik Yatkınlık 

Bazı kişilerde kifoz türleri, ailesel yatkınlık nedeniyle daha sık görülür. Özellikle Scheuermann kifozu, genetik faktörlerle ilişkilidir.

Omurga Enfeksiyonları

Nadir görülmekle birlikte omurgayı etkileyen enfeksiyonlar, omurga yapısını bozarak kamburluk kifoz gelişimine neden olabilir.

Kifoz (Kamburluk) Tanısı Nasıl Konulur?

Kifoz (kamburluk) tanısı, detaylı fizik muayene ve radyolojik görüntüleme yöntemleri ile konulur. Özellikle çocukluk ve ergenlik döneminde, kifoz başlangıcı ebeveynler tarafından fark edilebilir ya da okul çağında yapılan skolyoz ve omurga taramaları sırasında tespit edilebilir. Erken dönemde fark edilen kifoz omurga eğrilikleri, ilerlemeden kontrol altına alınabildiği için erken teşhis büyük önem taşır.
 
Uzman hekim, öncelikle hastanın duruşunu, sırt ve omuz simetrisini, kambur duruş, omuz düşüklüğü, baş pozisyonu ve omurganın genel hizalanmasını değerlendirir. Fizik muayene sırasında kişiden ayakları bitişik, dizleri düz ve kolları serbest şekilde yanlarda duracak pozisyonda beklemesi istenir. Ardından hasta yavaşça öne doğru eğilerek ayaklarına bakar. Bu test, omurgadaki eğriliğin belirginleşmesini sağlar ve torakal kifoz, dorsal kifoz ya da boyunda kifoz gibi farklı kifoz türlerinin değerlendirilmesine yardımcı olur.
 
Fizik muayenenin ardından, kesin tanı koymak ve kifoz derecelerini belirlemek amacıyla omurganın yan grafileri çekilir. Bu röntgen görüntülerinde omurganın eğrilik açısı ölçülerek kifoz başlangıcı, orta derece kifoz veya ileri derece kifoz tanısı konulur. Eğriliğin derecesi, uygulanacak kifoz tedavisi, egzersiz programı veya kifoz ameliyatı gerekliliği açısından yol göstericidir.
 
Gerekli görülen durumlarda, omurga yapısını daha detaylı incelemek amacıyla manyetik rezonans görüntüleme (MR) veya bilgisayarlı tomografi (BT) istenebilir. Özellikle doğumsal kifoz, travmaya bağlı kifoz, nörolojik bulgular veya omurilik basısı şüphesi olan hastalarda ileri görüntüleme yöntemleri oldukça önemlidir.
Çocuklarda ve ergenlerde erken teşhis sayesinde kifoz egzersizleri, kambur düzeltme hareketleri, postür eğitimi ve fizik tedavi ve rehabilitasyon programları ile omurga eğriliğinin ilerlemesi büyük ölçüde önlenebilir.  

 

Kifoz (Kamburluk) Nasıl Tedavi Edilir?

Kifoz (kamburluk) tedavisi, omurga eğriliğinin derecesine, hastanın yaşına, şikâyetlerin şiddetine ve altta yatan nedene göre planlanır. Hafif ve orta dereceli vakalarda cerrahiye gerek kalmadan kifoz egzersizleri, kambur düzeltme hareketleri, postür eğitimi ve fizik tedavi uygulamaları ile başarılı sonuçlar elde edilebilir. Ancak artmış kifoz, hiperkifoz ve ileri derece deformitelerde cerrahi seçenekler gündeme gelebilir.

Ameliyatsız Tedavi Yöntemleri 

Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon
 
Fizik tedavi, kifoz tedavisinde ağrının azaltılması, kas dengesinin sağlanması ve duruş bozukluğunun düzeltilmesi amacıyla uygulanır. Özellikle kifoz hareketleri, sırt, bel, karın ve omuz kaslarını güçlendirerek omurganın daha dik bir pozisyona gelmesine yardımcı olur. Düzenli uygulanan kambur düzeltme hareketleri, postür bozukluğunu azaltır ve omurga sağlığını destekler.
 
Fizik tedavi programları sayesinde:
 
Kas sertliği azalır
Omurga esnekliği artar
Ağrılar hafifler
Günlük yaşam kalitesi yükselir
 
Kifoz Egzersizleri
 
Kifoz egzersizleri, omurgayı destekleyen kas gruplarını güçlendirerek kambur duruşun düzeltilmesini sağlar. Düzenli yapılan egzersizler, özellikle torakal kifoz, dorsal kifoz ve boyunda kifoz vakalarında olumlu sonuç verir.
 
Ağrı Kesici İlaçlar
 
Ağrının yoğun olduğu durumlarda, doktor kontrolünde verilen antiinflamatuar ağrı kesici ilaçlar, sırt ve bel ağrısının hafiflemesini sağlar. Ancak bu ilaçlar tek başına tedavi edici değildir, destekleyici olarak kullanılır.
 
Sırt Desteği (Korse)
 
Bazı hastalarda kifoz korsesi, omurgayı destekleyerek eğriliğin ilerlemesini yavaşlatabilir. Özellikle çocuk ve ergenlerde kullanılan korse, büyüme döneminde kifoz derecelerinin artmasını önlemeye yardımcı olur. Korse tipi ve günlük kullanım süresi, uzman doktor tarafından hastaya özel olarak belirlenir.
 

Cerrahi Tedavi (Kifoz Ameliyatı)
 

Kifoz ameliyatı, omurganın düzeltilmesini ve kalıcı olarak stabil hâle getirilmesini amaçlayan cerrahi tekniklerle gerçekleştirilir.
 
En sık uygulanan yöntem omurga füzyon ameliyatıdır. Bu işlem sırasında cerrah, omurları daha düzgün bir pozisyonda hizalar ve metal implantlar yardımıyla omurgayı sabitler. Amaç, hem estetik görünümü düzeltmek hem de ağrıyı azaltarak fonksiyonel iyileşme sağlamaktır.
 
Cerrahi tedavi kararı;
 
Kifoz derecesi
Yaş
Şikâyetlerin şiddeti
Günlük yaşamı etkileme durumu gibi kriterler göz önünde bulundurularak mutlaka uzman hekim değerlendirmesi sonucunda verilir. 

 

Sık Sorulan Sorular

Kambur durmamak için ne yapmalıyız?

Kambur duruşu önlemek için doğru postür alışkanlığı kazanmak çok önemlidir. Bilgisayar ve telefon kullanımında ekran göz hizasında olmalı, sırt dik tutulmalı ve omuzlar geride konumlandırılmalıdır. Düzenli olarak kambur düzeltme hareketleri, kifoz egzersizleri ve sırt kaslarını güçlendiren çalışmalar yapılmalıdır. Uzun süre oturmaktan kaçınılmalı, sık sık mola verilmelidir.

Kifoz düzelir mi?

Kifozun düzelip düzelmemesi, eğriliğin derecesine, yaşa ve altta yatan nedene bağlıdır. Kifoz başlangıcı ve hafif vakalar egzersiz, fizik tedavi ve postür eğitimi ile büyük oranda düzeltilebilir. Ancak ileri dereceli hiperkifoz ve yapısal bozukluklarda cerrahi tedavi gerekebilir.

Kifoza hangi bölüm bakar?

Kifoz tanı ve tedavisiyle fizik tedavi ve rehabilitasyon ve ortopedi bölümü doktorları ilgilenir. Gerekli durumlarda beyin ve sinir cerrahisi uzmanlarının değerlendirmesi de gerekebilir.

Kifoz ameliyatı kaç saat sürer? 

Kifoz ameliyatı, eğriliğin derecesine ve uygulanacak cerrahi tekniğe bağlı olarak genellikle 3 ila 6 saat arasında sürer. İleri deformitelerde operasyon süresi daha uzun olabilir.

Kifoz ameliyatı riskli mi?

Her cerrahi işlemde olduğu gibi kifoz ameliyatının da bazı riskleri vardır. Ancak günümüzde gelişmiş cerrahi teknikler sayesinde komplikasyon oranları oldukça düşüktür. Deneyimli cerrahlar tarafından yapılan ameliyatlarda başarı oranı yüksektir. Ameliyat öncesinde detaylı değerlendirme ile riskler en aza indirilir.

Kifoz açısı nasıl ölçülür? 

Kifoz açısı, omurganın yan röntgen görüntüleri üzerinden Cobb açısı yöntemi ile ölçülür. Bu ölçüm sayesinde kifoz dereceleri belirlenir ve tedavi planı oluşturulur.

Kifoz boyu kısaltır mı?

İleri derecede kifoz, omurganın öne doğru eğilmesine bağlı olarak boyun daha kısa görünmesine neden olabilir. Özellikle artmış kifoz vakalarında birkaç santimetreye kadar boy kaybı görülebilir. Tedavi ile duruşun düzelmesi, boyun yeniden uzamış gibi görünmesini sağlayabilir.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

  

 

 

 

Gönder