Menisküs, diz ekleminde kaval kemiği ile uyluk kemiği arasında bulunan, C şeklinde, dayanıklı ve elastik kıkırdak dokusudur. Bu yapı, eklem hareketleri sırasında kemiklerin birbirine sürtünmesini engeller, darbeleri emerek eklemi korur. Ani hareketler, travmalar veya aşırı yüklenmeler sonucunda menisküs yırtığı adı verilen yaralanmalar görülebilir.

Özellikle sporcularda sık karşılaşılan bu durum, temas gerektiren sporlarda daha yaygındır. Menisküs yırtığı şüphesi olan hastaların tanı ve tedavi süreci ortopedi ve travmatoloji bölümü tarafından değerlendirilir.

Menisküs Yırtığı Nedir?

Menisküs yırtığı, dizin aniden dönmesi, bükülmesi ya da üzerine aşırı yük binmesi sonucu diz eklemi içinde bulunan menisküs kıkırdağının zarar görmesiyle oluşan bir yaralanmadır. Bu durumda dizin iç ya da dış tarafında ağrı, şişlik, hareket sırasında kilitlenme hissi, dizin tam olarak açılıp kapanamaması ve yürümede aksama gibi şikâyetler ortaya çıkar.

Menisküs Yırtıklarının Çeşitleri

•  

  Fiziksel özellikleri ve yırtılmanın olduğu bölgeye göre menisküs yaralanmaları sınıflandırılmaktadır.

   
  Fiziksel özelliklerine göre:

  • Dikey (vertikal) yırtıklar

  • Uzunlamasına (longitudinal) yırtıklar

  • Enine (radial–transvers) yırtıklar

  • Yatay (horizontal) yırtıklar

  Özel tip yırtıklar:

Bazı durumlarda yırtıklar birden fazla özelliği bir arada barındırabilir. Örneğin oblik (eğik) veya flep yırtıklar dikey ve yatay yırtıkların birleşimi şeklinde görülebilir. Bunların yanı sıra kova sapı ya da papağan gagası gibi kendine özgü tanımlamalara sahip özel yırtık türleri de vardır.

En Yaygın Görülen Menisküs Yırtıkları

• Oblik (eğik) menisküs yırtıkları: Genellikle gençlerde travma sonrası ortaya çıkar ve en sık rastlanan tiptir.

• Vertikal longitudinal yırtıklar

• Dejeneratif menisküs yırtıkları: Daha çok ileri yaşta görülür.

• Radial (enine) yırtıklar

• Horizontal yırtıklar

• Kompleks yırtıklar: Birden fazla yırtık özelliğinin bir arada bulunduğu durumlardır.

Menisküs Yırtığı Belirtileri Nelerdir?

Menisküs yırtığı yaşayan kişilerde en sık görülen şikâyetler dizde ağrı, şişlik ve hareket kısıtlılığıdır. Yırtık oluştuğu anda bazı kişiler dizlerinde aniden bir patlama hissi veya sesi duyabilir.

Menisküs yırtığında görülebilecek belirtiler şunlardır:

• Dizde ani ve şiddetli ağrı oluşması

• Dizin yerinden kayıyormuş gibi hissettirmesi

• Dizi tam bükme veya açma sırasında zorlanma ve acı

• Travmadan sonra birkaç saat içinde ortaya çıkan şişlik

• Dizi oynatırken sürtünme ya da ses gelmesi

• Dizde takılma veya kilitlenme hissi

• Günlük hareketlerde güçsüzlük ve topallama

Menisküs Yırtığı Neden Olur?

Menisküs yırtıkları farklı nedenlerle ortaya çıkabilir. Gençlerde daha çok spor sırasında ani dönme, burkulma veya darbeler sonucu görülürken ileri yaşlarda ise menisküs dokusunun zamanla zayıflaması ve aşınması nedeniyle oluşabilir. Bazı kişilerde doğuştan gelen yapısal sorunlar da menisküs yırtığına zemin hazırlayabilir.

Menisküs yırtığının başlıca nedenleri şunlardır:

• Spor sırasında yapılan ani dönme, hızlı yön değiştirme veya darbe alma

• Dizde kireçlenme (osteoartrit) nedeniyle menisküsün zayıflaması

• Diz üstüne uzun süre çömelme, diz çökme ya da ağır yük kaldırma

• Yaşlanmaya bağlı olarak menisküs dokusunun elastikiyetini kaybetmesi