Obezite, vücutta sağlığı tehdit edecek düzeyde yağ birikimiyle karakterize edilen kronik bir hastalıktır. Dünya genelinde olduğu gibi ülkemizde de giderek artmakta olan obezite, artık yalnızca estetik bir sorun olarak değil, ciddi sağlık riskleri taşıyan bir hastalık olarak kabul edilmektedir.

Obezite tedavisi multidisipliner bir yaklaşım gerektirir. Bu süreçte en önemli rollerden biri Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları uzmanlarına aittir. Obeziteye eşlik eden hormonal bozukluklar (tiroid, insülin direnci, kortizol dengesi vb.) mutlaka bu branş tarafından değerlendirilmelidir.

Aynı zamanda, doğru ve sürdürülebilir bir kilo kontrolü için Beslenme ve Diyetetik Bölümü büyük önem taşır. Bireye özel hazırlanmış obez diyeti, yalnızca kilo vermeyi değil, sağlıklı yaşam alışkanlıklarının kazandırılmasını da hedefler.

Obezite Derecesi Nasıl Belirlenir?

Obezite derecesi genellikle Beden Kitle İndeksi (BKİ) ile hesaplanır. BKİ, vücut ağırlığının (kg) boy uzunluğunun (metre) karesine bölünmesiyle elde edilir. BKİ sonuçlarına göre obezite sınıflandırması şu şekildedir:

18.5 – 24.9: Normal kilolu

25 – 29.9: Fazla kilolu

30 – 34.9: 1. derece obezite

35 – 39.9: 2. derece obezite

40 ve üzeri: 3. derece (morbid) obezite 

Yaşa Göre Obezite Sınırı Var mı?

Çocuklar ve yaşlılar için standart BKİ değerleri yeterli olmayabilir. Özellikle çocuklarda yaş ve cinsiyete göre hazırlanmış persentil eğrileri kullanılarak obezite tanısı konur. Her yaş grubunun kendine özgü değerlendirme kriterleri bulunduğu için, bu durumların mutlaka bir hekim gözetiminde değerlendirilmesi gereklidir.

Obezitenin İlaçla Tedavisi Mümkün mü?

Obezite tanısı konulan kişilerde öncelikle obeziteye sebep olabilecek insülin direnci, şeker hastalığı, gizli şeker hastalığı, kortizol fazlalığı, guatr hastalığı, vitamin eksiklikleri var mı? Bunlar değerlendirilmeli ve problem varsa öncelikle bunların tedavisi yapılmalı çünkü bu durumlar tedavi edilmeden ya hiç kilo verilemez ya da yeteri hızda kilo verilemez.

Obezitenin ilaçla tedavisi mümkündür. Ancak diyet ve egzersiz obezite tedavisinin olmazsa olmazlarıdır. Son yıllarda obezite tedavisinde kullanılan ilaçlar hızla artmaktadır ve bir kısmının sonuçları obezite cerrahisiyle yarışacak kadar başarılıdır. Bunların yıllardır kullanılanları insülin direncini kıran ilaçlar ile yağ atılımını sağlayan hap tedavileridir. Son yıllarda geliştirilen iğne şeklinde uygulanan zayıflama ilaçları çok daha etkilidir. Bunlar beyne, mide ve bağırsaklara etki ederek iştahı baskılar ve kilo kaybı sağlar. Ancak bu ilaçlar başlanmadan tüm hastaların gerekli tahlilleri, muayeneleri endokrinoloji uzmanı tarafından yapılıp bu ilaçların kullanımına uygun olup olmadıklarına karar verilmelidir. Ayrıca ilaçlar kullanılırken de periyodik muayeneler ve tahlillere devam edilmelidir.

Obez Olmamak İçin Neler Yapmalıyız?

Obeziteden korunmak; yalnızca kilo kontrolü sağlamak değil, aynı zamanda yaşam kalitesini yükseltmek anlamına gelir. Bunun için öncelikle sağlıklı ve dengeli beslenme alışkanlığı kazanmak büyük önem taşır. Vücudun ihtiyaç duyduğu besin öğelerini alırken aşırı kalori ve zararlı yağ içeren yiyeceklerden uzak durmak gerekir. Özellikle fast food tarzı beslenme, hazır ve işlenmiş gıdalar, zamanla kilo artışına ve metabolik bozukluklara zemin hazırlar.

Gün içinde yeterli miktarda su tüketmek de hem tokluk hissini artırır hem de vücuttaki toksinlerin atılmasına yardımcı olur.

Tüm bunlara ek olarak düzenli fiziksel aktivite, sağlıklı yaşamın olmazsa olmazıdır. Haftalık egzersiz rutini, metabolizmayı canlandırarak yağ yakımını kolaylaştırır ve kilo kontrolünü destekler.

Uyku düzenine dikkat etmek de genellikle göz ardı edilen ama son derece önemli bir faktördür. Yetersiz ya da kalitesiz uyku, hormonal dengeyi bozarak iştahı artırabilir.

Aynı şekilde stres düzeyinin yüksek olması da duygusal yeme davranışlarını tetikleyebilir. Bu nedenle stres yönetimi, zihinsel ve bedensel sağlığın korunması açısından oldukça değerlidir.

Tüm bu alışkanlıklar yalnızca obeziteden korunmayı değil, aynı zamanda daha enerjik, sağlıklı ve dengeli bir yaşam sürdürmeyi sağlar.